Hoofdpijn bij kinderen: als het beschermende brein te hard werkt

Hoofdpijn komt regelmatig voor bij kinderen. Soms is er een duidelijke lichamelijke oorzaak, maar het kan ook voorkomen dat er geen lichamelijke verklaring voor de klachten wordt gevonden. Dat betekent niet dat de hoofdpijn “tussen de oren zit”. De pijn is echt. Het kan zijn dat het beschermende brein op dat moment extra alert is.

Ons brein heeft namelijk een belangrijke taak: ons beschermen tegen gevaar. Een van de manieren waarop ons brein ons voor gevaar beschermd is door middel van pijnprikkels. Wanneer je je vinger onder een hete kraan houdt wordt dit door ons brein opgemerkt en stuurt ons brein pijn naar onze vinger toe zodat wij onze vinger op tijd kunnen terugtrekken.

Wanneer een kind langere tijd stress, spanning of vermoeidheid voelt, kan het brein als het ware in een verhoogde waakstand komen te staan. Het beschermingssysteem reageert dan sneller en sterker op prikkels. Denk bijvoorbeeld aan schoolstress, drukte, geluid, emoties of spanning thuis.

Je kunt het vergelijken met een rookmelder. Een rookmelder heel belangrijk wanneer er brand is. Maar wanneer hij te gevoelig staat afgesteld, kan hij ook afgaan wanneer je een kaars uitblaast. Er is dan geen brand, maar het alarm gaat wel af. Zo kan ook het beschermende brein pijnsignalen geven zonder dat er sprake is van schade of gevaar.

Bij kinderen met dit soort hoofdpijnklachten zien we daarom vaak dat meerdere factoren meespelen. Een spannende periode op school, weinig ontspanning, slecht slapen of veel piekeren kunnen de klachten erger maken. Andersom kunnen rust, voldoende slaap, bewegen, ontspanning en het leren herkennen van spanning helpen om het beschermende brein weer wat rustiger te maken.

Binnen de kinderfysiotherapie kijken we daarom niet alleen naar de plek waar de pijn zit, maar naar het hele plaatje. Wat gebeurt er rondom de hoofdpijn? Wanneer ontstaan de klachten? Hoe is de slaap, de belasting op school en de ontspanning? En vooral: wat heeft dit kind nodig om zich weer veilig en ontspannen te voelen?

Het doel is niet om de pijn weg te duwen of te negeren, maar om het brein stap voor stap te leren dat het niet voortdurend op scherp hoeft te staan. Omdat het brein dit op een bepaald moment heeft aangeleerd, kunnen we het ook weer afleren. Zo kan het beschermende systeem weer gevoeliger worden voor wat echt gevaar is, en dus minder snel alarm slaan.

Heeft uw kind regelmatig last van hoofdpijn en merkt u dat spanning, stress of overprikkeling mogelijk een rol speelt? Blijf er dan niet te lang mee rondlopen. Samen kunnen we kijken naar de signalen van het lichaam, de balans tussen inspanning en ontspanning en wat uw kind nodig heeft om het beschermende brein weer wat rustiger te maken.

Heeft u vragen of wilt u eens overleggen of kinderfysiotherapie iets voor uw kind kan betekenen? Neem gerust contact op!

Luistertip op spotify: Wat is pijn? Een podcast voor de jonge patiënt (Huisarts en Wetenschap Podcast)